Suid-Afrikaanse Gebaretaal (SAGT), in Engels bekend as South African Sign Language (SASL), is die natuurlike taal wat deur baie dowe en hardhorende mense in Suid-Afrika gebruik word om met mekaar te kommunikeer.
Dit is 'n interessante en volwaardige taal met sy eie grammatika, woordeskat, uitdrukkings en kultuur.
1. Wat is Suid-Afrikaanse Gebaretaal?
SAGT is 'n visuele taal wat gebruik maak van:
- Handbewegings en handtekens.
- Gesigsuitdrukkings.
- Liggaamsbewegings.
- Handposisies.
Dit is nie bloot Afrikaans of Engels wat met handbewegings uitgebeeld word nie. Dit het sy eie taalreëls en sinsbou.
SAGT is in 2023 amptelik as Suid-Afrika se 12de amptelike taal erken.
2. Die Suid-Afrikaanse Gebaretaal-alfabet
Die vingerspel-alfabet word gebruik om name, plekke en woorde te spel waarvoor iemand dalk nie 'n bekende gebaar ken nie.
3. Hoe werk gebaretaal?
Gebaretaal bestaan uit meer as net handtekens. Daar is vyf belangrike elemente:
- Handvorm: Hoe jou vingers en hand gevorm word.
- Handposisie: Waar jy die gebaar maak, byvoorbeeld voor jou gesig of bors.
- Beweging: Hoe jou hand beweeg.
- Oriëntasie: In watter rigting jou palm wys.
- Gesigsuitdrukking: Jou gesig help om vrae, emosies en betekenis oor te dra.
Jou wenkbroue en gesigsuitdrukking kan ook aandui dat jy 'n vraag vra.
4. Algemene gebare om eerste te leer
Hier is 'n paar nuttige woorde en uitdrukkings waarmee jy kan begin:
- Hallo
- Dankie
- Asseblief
- Ja
- Nee
- Goed
- Jammer
- Hoe gaan dit?
- My naam is ...
- Ek verstaan nie.
5. Die dowe gemeenskap in Suid-Afrika
Die dowe gemeenskap het 'n ryk kultuur en identiteit. Gebaretaal is ook 'n belangrike deel van mense se kultuur en gemeenskapslewe.
- Nie alle dowe mense gebruik dieselfde kommunikasiemetode nie.
- Sommige mense gebruik SAGT, ander gebruik spraak, liplees of skriftelike kommunikasie.
- Spreek 'n dowe persoon direk aan en nie net sy of haar horende metgesel nie.
- Kry die persoon se aandag deur liggies op die tafel te tik of te waai.
- Moenie iemand onverwags gryp nie.
6. Waar kan jy SAGT leer?
As jy graag die taal wil aanleer, is daar verskeie moontlikhede:
- DeafSA: Inligting oor die dowe gemeenskap en gebaretaal.
- South African National Deaf Association (SANDA): Inligting en ondersteuning vir die dowe gemeenskap.
- YouTube: Soek vir South African Sign Language for Beginners.
- Skole en opleidingsentrums: Vind uit oor SAGT-kursusse in jou omgewing.



